27 اوت 2024 - در حالی که احتمالاً با دیابت نوع 1 و نوع 2 آشنا هستید، احتمالاً کمتر در مورد دیابت نوع 1.5 شنیده اید.
دیابت نوع 1.5 که به عنوان دیابت لادا یا دیابت خودایمنی نهفته در بزرگسالان (LADA) نیز شناخته می شود، دارای ویژگی هایی از دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2 است.
بنابراین دیابت نوع 1.5 چیست و چگونه تشخیص و درمان می شود؟
دیابت گروهی از شرایطی است که زمانی ایجاد می شود که سطح گلوکز (قند) در خون ما بالاتر از حد طبیعی باشد. در واقع بیش از 10 نوع دیابت وجود دارد، اما شایع ترین آن ها، دیابت نوع 1 و نوع 2 است.
دیابت نوع 1، یک وضعیت خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به سلولهای لوزالمعده که هورمون انسولین را میسازند حمله میکند و آنها را از بین میبرد. این منجر به تولید بسیار کم یا عدم تولید انسولین می شود.
انسولین برای انتقال گلوکز از خون به سلولهای ما مهم است تا برای انرژی استفاده شود، به همین دلیل است که افراد مبتلا به دیابت نوع 1 به داروهای انسولین روزانه نیاز دارند. دیابت نوع 1 معمولا در کودکان یا بزرگسالان جوان ظاهر می شود.
دیابت نوع 2، یک بیماری خودایمنی نیست. بلکه زمانی اتفاق می افتد که سلول های بدن به مرور زمان نسبت به انسولین مقاوم می شوند و پانکراس دیگر قادر به تولید انسولین کافی برای غلبه بر این مقاومت نیست. برخلاف دیابت نوع 1، افراد مبتلا به دیابت نوع 2 هنوز مقداری انسولین تولید می کنند.
دیابت نوع 2 در بزرگسالان شایع تر است اما به طور فزاینده ای در کودکان و جوانان نیز در حال بروز است. مدیریت این بیماری می تواند شامل تغییرات رفتاری مانند تغذیه و فعالیت بدنی و همچنین داروهای خوراکی و انسولین درمانی باشد.
دیابت نوع 1.5 چه تفاوتی با انواع 1 و 2 دارد؟
مانند دیابت نوع 1، دیابت نوع 1.5 زمانی رخ می دهد که سیستم ایمنی به سلول های پانکراس که انسولین می سازند، حمله می کند. اما افراد مبتلا به نوع 1.5 اغلب فوراً به انسولین نیاز ندارند زیرا وضعیت آنها کندتر پیشرفت می کند. اکثر افراد مبتلا به دیابت نوع 1.5 نیاز به استفاده از انسولین در طی پنج سال پس از تشخیص دارند، در حالی که افراد مبتلا به نوع 1 معمولاً در زمان تشخیص نیاز به انسولین دارند.
دیابت نوع 1.5 معمولاً در افراد بالای 30 سال تشخیص داده می شود که احتمالاً به دلیل ماهیت آهسته ی پیشرفت این بیماری است. این سن، بالاتر از سن معمول برای دیابت نوع 1 است اما کمتر از سن تشخیص معمول برای دیابت نوع 2 است.
دیابت نوع 1.5 دارای عوامل خطر ژنتیکی و خودایمنی مشابه با دیابت نوع 1 مانند انواع ژن های خاص است. با این حال، شواهد نشان داده است که ممکن است تحت تأثیر عوامل سبک زندگی مانند چاقی و کم تحرکی باشد که معمولاً با دیابت نوع 2 مرتبط هستند.
علائم دیابت نوع 1.5 چیست و چگونه درمان می شود؟
علائم دیابت نوع 1.5 بین افراد بسیار متغیر است. بعضی از افراد اصلا علائمی ندارند. اما به طور کلی، افراد ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
• افزایش تشنگی
• تکرر ادرار
• خستگی
• تاری دید
• کاهش وزن ناخواسته
به طور معمول، دیابت نوع 1.5 در ابتدا با داروهای خوراکی برای حفظ سطح گلوکز خون در محدوده طبیعی درمان می شود. افراد مبتلا به دیابت نوع 1.5 بسته به کنترل گلوکز و دارویی که استفاده می کنند، ممکن است نیاز داشته باشند سطح قند خون خود را به طور منظم در طول روز کنترل کنند.
هنگامی که سطح متوسط قند خون علیرغم استفاده از داروهای خوراکی دیابت به فراتر از محدوده طبیعی افزایش یابد، درمان ممکن است به سمت انسولین پیش رود. با این حال، هیچ استراتژی مدیریتی یا درمانی پذیرفته شده ی جهانی برای دیابت نوع 1.5 وجود ندارد.
دیابت نوع 1.5 اغلب به اشتباه تشخیص داده می شود
برای اکثر افراد در ابتدا دیابت نوع 2 تشخیص داده می شود، اما سپس مشخص می شود که فرد واقعاً به دیابت نوع 1.5 مبتلا می باشد. این تشخیص اشتباه غالبا اتفاق می افتد. برآوردها نشان می دهد که دیابت نوع 1.5 در 5 تا 10 درصد مواقع به اشتباه به عنوان دیابت نوع 2 تشخیص داده می شود.
چند دلیل احتمالی برای این تشخیص اشتباه وجود دارد. اول این که، تشخیص دقیق دیابت نوع 1.5، و تمایز آن از سایر انواع دیابت، نیاز به آزمایش های آنتی بادی خاص (نوعی آزمایش خون) برای تشخیص نشانگرهای خودایمنی دارد. همه متخصصان مراقبت های بهداشتی لزوماً این آزمایش ها را به طور معمول درخواست نمی دهند، چه به دلیل نگرانی های هزینه یا به دلیل اینکه ممکن است آنها را در نظر نگیرند.
دوم این که، دیابت نوع 1.5 معمولاً در بزرگسالان یافت می شود، بنابراین پزشکان ممکن است به اشتباه تصور کنند که یک فرد به دیابت نوع 2 مبتلا شده است، که در این گروه سنی شایع تر است (در حالی که دیابت نوع 1 معمولاً کودکان و بزرگسالان جوان را تحت تأثیر قرار می دهد).
سوم این که، افراد مبتلا به دیابت نوع 1.5 اغلب در ابتدا انسولین کافی در بدن تولید می کنند تا سطح قند خون خود را بدون نیاز به شروع داروی انسولین مدیریت کنند. این می تواند وضعیت آنها را مانند دیابت نوع 2 نشان دهد که در آن افراد مقداری انسولین همچنان تولید می کنند.
در نهایت، چون دیابت نوع 1.5 علائمی مشابه دیابت نوع 2 دارد، ممکن است در ابتدا با داروهای دیابت نوع 2 درمان شود.
ما هنوز در مورد دیابت نوع 1.5 در حال کسب اطلاعات هستیم
در مقایسه با دیابت نوع 1 و 2، تحقیقات بسیار کمتری در مورد شیوع دیابت نوع 1.5، به ویژه در جمعیت های غیر اروپایی انجام شده است.
در سال 2023، تخمین زده شد که دیابت نوع 1.5، 8.9٪ از کل موارد دیابت را تشکیل می دهد که مشابه با دیابت نوع 1 است. با این حال، برای بدست آوردن اعداد دقیق به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.
به طور کلی، آگاهی محدودی از دیابت نوع 1.5 و معیارهای تشخیصی نامشخص وجود دارد که درک ما از این بیماری را کُند کرده است.
تشخیص اشتباه می تواند استرس زا و گیج کننده باشد. برای افراد مبتلا به دیابت نوع 1.5، تشخیص دیابت نوع 2 به اشتباه ممکن است به این معنی باشد که انسولین مورد نیاز را به موقع دریافت نمی کنند. این می تواند منجر به بدتر شدن سلامتی و احتمال بیشتر عوارض در طول زمان شود.
تشخیص درست به افراد کمک می کند تا مناسب ترین درمان را دریافت کنند، در هزینه ی خود صرفه جویی کنند و دیسترس ناشی از دیابت را کاهش دهند. اگر علائمی را تجربه می کنید که فکر می کنید ممکن است نشان دهنده ی دیابت باشد، یا در مورد تشخیصی که قبلاً دریافت کرده اید مطمئن نیستید، علائم خود را کنترل کنید و با پزشک خود صحبت کنید.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2024-08-diabetes-bit-misdiagnosed.html